En savoir plus?
Hoe veroorzaakt MS de symptomen?
De gevolgen van MS worden duidelijk omdat boodschappen van en naar het centraal zenuwstel hun doel niet normaal kunnen bereiken. Waarom gebeurt dit? Zoals reeds gezegd, omhult myeline de zenuwvezels in het centraal zenuwstelsel. Wanneer de myeline beschadigd of vernietigd werd, kunnen boodschappen niet normaal doorgaan. Ofwel is de passage dermate vertraagd, ofwel kan de boodschap helemaal niet door. Dit leidt tot functieverlies van de zenuw. De gedemyeliniseerde zenuw begint vaak ook instabiel te worden en zendt spontane zenuwimpulsen uit. Deze impulsen worden ervaren als pijn, het gevoel van "naalden prikken" of abnormale bewegingen.
Bij de mogelijke fysische symptomen noteren wij spierzwakte, onhandigheid, veranderd gevoel, verminderd zicht of verminderde gewaarwording van een lichaamsdeel of lidmaat in de ruimte. Meer subtiele symptomen zijn een licht verminderde mentale alertheid of geheugen- of stemmingsstoornissen. Plaques in de zogenaamde "stille zones" van de hersenen veroorzaken geen duidelijke symptomen. Het verminderen of volledig verdwijnen van symptomen kan verklaard worden door een verminderde ontsteking in de plaques, een herstelreactie en remyelinisatie (opnieuw aanmaken van myeline door bepaalde cellen, de oligodendrocyten).
Vaak voorkomende symptomen bij MS
Een brede waaier aan klachten, symptomen en ziektetekens is mogelijk bij MS. Sommige klachten kunnen duidelijk vastgesteld worden bij het klinisch onderzoek. Andere klachten zijn vluchtig, vaag en nauwelijks terug te vinden bij het klinisch nazicht (bvb. moeheid, lichte concentratiestoornissen, dringendheid bij het plassen, pijn en gevoelsstoornissen). Vaak blijken personen met MS reeds jaren voor de diagnose gesteld wordt, vage klachten te vertonen.
Zowat elk aspect van een neurologische functie kan aangetast worden bij MS, doch sommige symptomen, zoals neuritis optica bij jonge personen, zijn vrij typisch. Neuritis optica leidt gewoonlijk tot visusvermindering in één oog. Het zicht kan troebel zijn en kleuren kunnen moeilijker onderscheiden worden. Oogbewegingen kunnen een vage last veroorzaken. Het optreden van ontsteking en demyelinisatie ter hoogte van de opticus zenuw ligt aan de basis van deze klachten.
Dubbelzicht, een ander veel voorkomend symptoom, wordt veroorzaakt door plaques in de hersenstam, een gebied in de hersenen dat aansluit op het ruggenmerg. Hersenstamplaques kunnen ook duizeligheid veroorzaken, een gevoel van draaierigheid of instabiliteit. Trigeminusneuralgie of "tic douloureux" kan eveneens voorkomen, hoewel dit ook soms vastgesteld wordt bij personen die geen MS hebben. Bij "tic douloureux" doen er zich scherpe, schietende pijnen voor in het gelaat, die gewoonlijk uitgelokt worden door kauwen en praten.
Het cerebellum of de kleine hersenen is een deel van de hersenen dat het evenwicht en de spierbewegingen controleert. Wanneer het cerebellum of de verbindingen ermee getroffen worden, ontstaan er problemen met de coördinatie t.h.v. armen en benen, onevenwicht bij het stappen en een vertraagde spraak. Het ruggenmerg wordt frequent aangetast bij MS. Personen ondervinden soms een scherpe elektrische sensatie, wanneer zij hun nek naar voor buigen. Dit is gekend als het teken van Lhermitte. Plaques in het ruggenmerg kunnen een waaier aan symptomen veroorzaken zoals voosheid, spierzwakte, blaas- en darmstoornissen of gangmoeilijkheden. Plaques in de hersenstam of hogere regionen van de hersenen, kunnen deze symptomen eveneens veroorzaken, doch dan treft men meestal stoornissen aan één kant aan, terwijl stoornissen t.g.v. ruggenmergaantasting een gelijktijdige aantasting van beide lichaamshelften betreffen.
Het patroon van spierzwakte dat het gevolg is van MS gaat gepaard met spasticiteit of stijfheid. Dit is het gevolg van een stoornis in de passage van prikkels tussen de motorische cellen in de hersenen en deze in het ruggenmerg. Er treden vervolgens primitieve ruggenmergreflexen op. Spastische zwakte kan gangmoeilijkheden veroorzaken, aangezien er een bijkomende inspanning vereist is om de spasticiteit te overwinnen zodat het been kan opgetild worden. Maar deze spasticiteit kan ook een hulp zijn wanneer het -althans gedeeltelijk- de gevolgen van spierzwakte opvangt door het been recht te houden bij het staan, stappen of uitvoeren van transfers.
Een gestoorde controle vanuit de hersenen op centra in het ruggenmerg ligt ook aan de basis van de afwijkingen van de blaasfunctie, die kunnen voorkomen bij MS. Personen kunnen een plotse hoogdringendheid ervaren om te plassen en niet in staat zijn dit te controleren, zelfs op openbare plaatsen. Andere problemen bestaan uit urineretentie of het moeilijk starten van het urineren.
