Zorgaspecten
Voeding
Inleiding
Een gezonde voeding moet evenwichtig en gevarieerd zijn. Zij is de basis van een goede gezondheid en is dus voor iedereen de beste keuze. Je huid en haren worden gezonder. De verhouding tussen je spier- en vetmassa verbetert en je geest blijft alert. De laatste 50 jaar is er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek verricht naar de invloed van de voeding op het verloop van MS. Zowel diëten waarbij bepaalde voedingsstoffen (bijv. gluten) verboden zijn als diëten waarbij je extra veel van een bepaalde voedingsstof (bijv. vitamines) moet eten, werden onderzocht. Deze onderzoeken leren ons dat geen enkel dieet het verloop van MS op een gunstige manier beïnvloedt. Het is wel bekend dat een onevenwichtige voeding je kwetsbaarder maakt voor secundaire verwikkelingen van MS (bijv. doorligwonden of blaasproblemen). Verder weten we ook dat personen met MS minder vermoeid zijn als zij gezond eten.
De voedselpiramide
Het Amerikaanse Ministerie van Landbouw publiceerde in 1992 de voedselpiramide. Daarin wordt het voedsel opgedeeld in deze 4 groepen :
- melkproducten
- vlees, vis en eieren
- groenten en fruit
- graanproducten en aardappelen
Het grote voordeel van de piramide is, dat je duidelijk kan zien van welke
voedingsgroepen je veel moet eten (bijv. granen) en van welke minder (bijv.
vlees). Als je die verhoudingen volgt en binnen de groepen voor afwisseling
zorgt, eet je automatisch gezond. In al deze voedselgroepen samen zitten zowat
40 verschillende voedingsstoffen. Water, vitamines, mineralen, eiwitten, koolhydraten
en vetten zijn de bekendste van die voedingsstoffen. Je lichaam heeft al die
stoffen nodig om gezond te kunnen blijven. Om al deze voedingsstoffen te kunnen
opnemen in je lichaam is het nodig dat je veel afwisseling in je maaltijden
brengt.
Je lichaam heeft voldoende vocht nodig om goed te kunnen werken. Eten zonder te drinken is zoals rijden met een wagen met benzine, maar zonder olie. Elke dag verlies je veel vocht door te ademen, te zweten, enz. Je lichaam heeft ook vloeistof nodig om de afvalstoffen in je lichaam te verwijderen (bijv.via urine). Maar je moet bovendien voldoende drinken om je huid, haren en nagels gezond te houden. Als je onvoldoende drinkt, riskeer je urinaire problemen (bijv. blaasontsteking) en constipatie (verstopping door verharde stoelgang). Tenslotte verhoogt te weinig drinken de vermoeidheidsproblemen bij mensen met MS. Je zou minstens 2 liter vocht per dag moeten opnemen om gezond te blijven. Een klein gedeelte daarvan kan je uit je voeding halen. Het grootste deel neem je in door te drinken. Je moet minimum 8 grote glazen per dag drinken. Beperk het aantal koppen koffie en het aantal glazen alcohol of gesuikerde dranken. Deze dranken verhogen de urineproductie. Het beste drink je water of vruchten- en groentensap.
In onze westerse maatschappij gebruiken wij veel teveel vetten en suikers. Probeer minder vetten en suiker te gebruiken. Zij zorgen voor tandbederf en een gewichtstoename (en de daarmee samenhangende problemen). Daarnaast verhoogt een vet- en suikerrijke voeding je vermoeidheidsklachten. Je hebt dus redenen genoeg om de volgende aanbevelingen te volgen. Eet mager vlees, vis of gevogelte. Als alternatief kan je gedroogde witte bonen of erwten eten. Beperk het aantal eieren. Eet geen (of zelden) orgaanvlees (bijv. lever). Wees zuinig met boter, room, vet en kokosnootolie. Vermijd ook de hiervan afgeleide producten. Gebruik in de plaats plantaardige oliën. Vermijd gefrituurde voeding. Rooster, bak of kook je voedsel liever. Vermijd enkelvoudige suikers, zoals witte suiker en diegene die in snoep zitten. Lees nauwkeurig de etiketten. Kijk na of bovenstaande voedingsstoffen in het product zitten. Kies producten met weinig vetten en toegevoegde suikers.
Het lichaamsgewicht
Mensen met overgewicht bewegen moeilijker. Bij een ziekte als MS is overgewicht dus een extra nadeel. Daarnaast is een ideaal gewicht belangrijk voor een goede gezondheid. Zwaarlijvige mensen zijn gevoeliger voor diabetes (suikerziekte), hoge bloeddruk en een te hoog cholesterolgehalte. Overgewicht kan leiden tot ziektes en een vroegtijdige dood. Het is daarom belangrijk om regelmatig je gewicht te controleren. Voor personen met MS is het nuttig af en toe een diëtist of voedselspecialist te bezoeken. Afhankelijk van je lichamelijke mogelijkheden zal je meer of minder mogen eten. Het spreekt voor zich dat iemand die nog stapt meer mag eten dan iemand die een groot deel van de dag in bed ligt. Een diëtist zal voor je een aangepast menu opstellen. Hij berekent de voedselinname (aantal calorieën) die je nodig hebt. Hij bekijkt ook je persoonlijke behoeftes. Zo moeten bijv. personen met doorligwonden meer eiwitten eten dan personen zonder doorligwonden.
Tips om te vermageren:
Verminder de hoeveelheid voedsel per maaltijd. Drink veel water. Dit vult de maag en vermindert je hongergevoel. Vermijd tussendoortjes. Als je het moeilijk hebt, zorg er dan voor dat je een gezond tussendoortje (zoals een appel of een wortel) bij de hand hebt. Eet langzaam en kauw voldoende (minstens 10x). Sla geen maaltijden over. Zorg voor een gezonde, evenwichtige voeding met weinig vetten en suikers. Volg een niet te streng dieet. Geef je lichaam de tijd om zich aan te passen. Een gewichtsverlies van 0,5 tot 1 kilogram per week is goed. Hoe sneller je gewicht verliest, hoe groter de kans is dat je opnieuw zal verdikken.
Tips om te verdikken:
Als je te weinig weegt (minder dan je ideaal gewicht), probeer dan langzaam te verdikken. Volg hiervoor de volgende tips: Neem elke dag drie gezonde, evenwichtige maaltijden. Als je een kleine eetlust hebt, kan je beter 6 kleine maaltijden nemen. Vergroot je voedselhoeveelheden per maaltijd. Eet voedsel dat rijk is aan voedingsstoffen. Eet tussendoortjes zoals gedroogde vruchten, volle yoghurt en milkshake. Salade, fruit en groenten zijn hongerstillend. Eet deze pas op het einde van je maaltijd. Maak je maaltijden aangenaam en ontspannen. Eet, indien mogelijk, samen met iemand en liefst aan een gedekte tafel. Als je te weinig kan eten door grote vermoeidheid kunnen voedingssupplementen je helpen. Spreek hierover met je dokter.
Besluit
Een gezonde voeding is onmisbaar voor een goede gezondheid. Je voeding heeft een effect op al je activiteiten en is daardoor belangrijk voor je levenskwaliteit. Probeer daarom steeds zo evenwichtig en gevarieerd mogelijk te eten om je welzijn te verhogen.
